Ateizm, sulandırılmış Hıristiyanlık mıdır?

Okuma listeme aldığım yazılara bakıyorum. Mayıs ayında İngiltere’de yayınlanan ‘Ateizmin Yedi Şekli’ başlıklı kitabın, eylül ayında Hollandaca da yayınlandığı haberine gözüm takılıyor ve ilgimi çekiyor. Kitabın yazarı da tanıdık. Avrupa’da en yaygın olan inanç şekli olan ateizmin nasıl şekillendiğini merak ediyorum.

Trouw gazetesindeki habere göre, Spectrum Yayınları tarafından geçen hafta Hollandaca yayınlanan kitap, “Ateizm’in Yedi Şekli” başlığını taşıyor. Kitabın yazarı İngiliz filozof John Gray. Kendisi de bir ateist olan siyaset filozofu Gray, yeni kitabında yeni çağ ateistlerine, günümüzün tanrısızlarına yönelmiş.

John Gray ismi, Amsterdamlı Türkler’e yabancı değil. John Gray ve görüşleri, 2006 yılında, başkanlığını değerli dostum Sadık Yemni’nin yaptığı ‘Fikir Yongalama Kulübü’ katılımcıları tarafından konuşulmuştu.

Yazar, ‘Ateizmin yedi farklı biçimi nedir?’ sorusunu şu şekilde cevaplıyor.

-Yeni ateizm: Bir ondokuzuncu yüzyıl ortodoksluğu,
-Soyu tükenmekte olan laik hümanizmi: içi oyulmuş bir kurtuluş inancı,
-Bilimin Allah yerine geçmesi/geçirilmesi,
-Gnostisizm ve modern siyasi din: siyaset programının tanrısalın yerine geçmesi,
-Tanrı nefreti,
-İlerlerme kaydetmeyen ateizm,
-Ateizmin durmuş hali: mistik ateizm.

Gray, ateizmi bu şekilde sınıflandırdıktan sonra, modern ateistleri ‘yoldan çıkmış’ olarak görüyor ve ateizmi dünya medeniyeti propagandasına yansıyan ‘Batı Hıristiyanlığı’ olarak değerlendiriyor. Bu kanıya ise, ateistlerin tarih bilimine yaklaşımlarından vardığını söylüyor.

Diğer taraftan, tarihsel olarak, ‘ateizmin liberalizmle alakası yoktur’ diyen Gray, bazı ateistlerin proto-naziler olup, derin ırkçı fikirlere sahip olduklarını söylüyor. Gray, “Modern ateistleri şekillendiren liberal ahlak, aslında, sulandırılmış Hıristiyanlıktan başba bir şey değildir” diyor.  

Gray, liberalizmle ilgili şunları söylüyor: “Bana göre liberalizm, hoşgörünün başlangıcıdır. Yani, benim gibi düşünmeyenlerle birlikte yaşamaya hazırım, fikirlerimi başkalarına zorla kabul ettirmem demektir. Bu liberalizm, insani bir buluştur. Ama yine insanlar tarafından ortadan kaldırılabilir. Ne yazıkki, günümüzde bunu görüyoruz. Cihadizmin, antisemitizm, aşırı sağ’ın gelişi bir tarafta. Ama aynı zaman da alt-liberallerin, radikal liberallerin hoşgörüyü reaksiyoner olarak ilerlemeyi engellediği görüşü bir tarafta.”

İnsanlığın, eğitimde, sağlıkta, yoksullukla mücadelede ve teknolojide ilerlediği görüşü, John Gray’a göre biraz abartılı. Bunlar pek övünülecek şeyler değil. Zira Gray şöyle düşünüyor:  “İnsanlık olarak kazandığımız her şey, göz açıp kapayıncaya kadar yok olabillir. Liberal ruh, barbarlığın gericilik olduğunu düşünür. Ama barbarlık gayet modern de olabillir. İşkencelerin kaldırıldığını düşünüyoruz. Ama Ebu Gureyb cezaevi karşımızda. Antisemitizm, aşırı sağ geride kaldı diyoruz, canlanıyor. Bu değişim,\ gerçeğini tasavvur edemeyenler, tehlikeyi de tahmin edemezler.”

‘Ateizmin neresindesiniz’ sorusuna şöyle cevap veriyor John Gray, “Her türlü ütopyadan iğreniyorum. Din ile hesaplaşmak isteyen ateizm’den de. Sıcak baktığım iki türlü ateizm var. Birincisi, Joseph Conrad’ın dediği ‘gördüğümüz dünyadan başka bir şey yoktur’. İkincisi de, mistik düşünce, yani insanın konuştuğu dil ile ulaşamayacağımız spritüel bir gerçeklik var. İşte bu iki görüşün ortalarındayım.”

Ateizm, Avrupa’da en yaygın inanış. Ama insanlar yine bir arayışın peşindeler. John Gray, ateistleri, özellikle modern ateistleri ‘raydan çıkmış tren’e benzetiyor. Ateistlerdeki ‘ilerme düşüncesi’ni modern ateizmin bilinçsiz bir inancı’ olarak gören Gray, ‘insanlığın, evrensel bir kurtuluşa ihtiyaç duyduğunu’ söylüyor.

http://enpolitik.com/kose-yazisi/2586/ateizm-sulandirilmis-hiristiyanlik-midir.html

Sizin Yorumunuz:

*
*

Diğer Yazılar

Diğer Yazılar