Göktan Ay

Tarih: 06.03.2026 13:05

YÖK, “Lisansüstü Eğitimin Kalitesini Artırmak İçin” Yine Değişiklik Yaptı…

Facebook Twitter Linked-in

YÖK 18.03.2024’te de  “lisansüstü eğitimin kalitesini artırmak için” lisansüstü eğitim öğretim programı açılması ve yürütülmesine dair yeni ilkeler getirmişti.

Buna göre; 

1/"Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği" çerçevesinde açılacak her bir program için ayrı ayrı belirli yeterliliklerin sağlanacak. 

2/Öğretim üyelerinin, programın açılacağı üniversite kadrosunda görev yapmakta olup doktorası veya doçentliğinin programın açılacağı alanda; söz konusu program disiplinler arası ise doktora veya doçentliğinin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun belirlediği doğrudan ilişkili alanlarda olması gerekecek.

3/Doktora programı asgari 6 öğretim üyesi ile açılabilecek

4/Doktora programı, en az ikisi Prof., birisinin Prof. olması halinde ise en az ikisi Doç. olmak üzere, üniversite kadrosunda asgari 6 öğretim üyesiyle açılabilecek.

5/ Lisans programındaki ana bilim/ana sanat dalı ile aynı isimde doktora programı açılması halinde, bu öğretim üyelerinin 4'ü doğrudan programın açılacağı alandan olmak şartıyla 2'si Yükseköğretim Yürütme Kurulunun belirlediği ilgili alanlardan olabilecek.

6/ Yüksek lisans programı en az ikisi Prof. ve/veya Doç. unvanına sahip olmak üzere üniversite kadrosunda asgari 3 öğretim üyesiyle açılabilecek. 

7/Yüksek lisans programı açılabilmesi için öğretim üyelerinin en az 2 yarıyıl lisans programında ders vermiş olması, doktora programı açılabilmesi içinse söz konusu öğretim üyelerinin en az 4 yarıyıl lisans ya da 2 yarıyıl tezli yüksek lisans programında ders vermiş olması zorunlu olacak.

8/Lisansüstü eğitim öğretim programı açacak üniversitenin ilgili program için gerekli kütüphane ve laboratuvar gibi eğitim öğretim ve araştırma altyapı imkanlarına sahip olması gerekecek.

9/Doktora ve yüksek lisans programlarında farklı bilim/sanat dallarından öğretim üyelerinin gerekliliği hususunda Yükseköğretim Yürütme Kurulu yetkili olacak.

10/Yüksek lisans ve doktora programlarında görev alacak öğretim üyelerinin yayınları veya eserleri konusunda dikkate alınacak kriterler de belirlendi.

11/Yükseköğretim Kurulunun yeni kararı doğrultusunda, açılan lisansüstü programlarda bu niteliklere sahip öğretim üyeleri, ilgili programın bağlı bulunduğu enstitü yönetim kurulu kararıyla danışman olarak atanacak. Birinci danışmanlar, üniversite kadrosundaki öğretim üyeleri arasından atanacak. Böylece yükseköğretim kurumları dışında çalışan doktora derecesine sahip Türk veya yabancı uyruklu nitelikli araştırmacıların da "Ek-46'ncı Madde" kapsamında birinci danışman olabilmesine imkan sağlandı. İkinci danışmanlar ise üniversite kadrosu dışındaki öğretim üyeleriyle doktora derecesine sahip kişiler/araştırmacılar arasından da atanabilecek.

Sonuç: Görüldüğü gibi bu ilkelerin çoğunda yine merkezi YÖK yetkili, izni gerekiyor. Oysa Rektör ve Senatolar bu işleri pekala yürütebilir. Biz YÖK’ün kendi üzerine gereksiz görevler alarak iş yoğunluğunu artırmasını doğru bulmuyoruz.

………………………………..

R. G.'de yeni yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, "Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"te tekrar bir düzenleme yapıldı.

Amaç: “Yine bir türlü bulamadığımız kaliteyi artırmak.”

1/YÖK tarafından belirlenen üniversitelerde ve yine YÖK'ün tespit ettiği öncelikli alanlarda “Doktora adayları” için yapılacak yazılı sınava, “kontenjan sayısının en fazla dört katı kadar aday” girebilecek. 

Adayların sıralama kriterleri şöyle:

 ALES puanının %40'ı

Yabancı dil puanının %30'u

Lisans mezuniyet notunun %30'u

Bakınız yine YÖK tarafından”…..”YÖK’ün tespit ettiği” cümleleri yerinde duruyor. Yani YÖK “ben varım, ben üstteyim vb.” diyor.

Lisans notunun fazla/değerli olması gerek. Bir sınav (ALES), 4 yıllık eğitime eşit/yüksek olamaz. Lisans mezuniyet notu %40 olmalıdır.

“Buna göre belirlenen adaylar merkezi olarak yapılacak yazılı sınava katılma hakkı kazanacak. Bu sınavdan 70 puanın altında alanlar başarısız sayılacak.” 70 barajı doğru karardır…

2/ Doktora öğrencisi seçiminde yapılacak son değerlendirmede, adayların başarı puanı şu ağırlıklarla hesaplanacak:

ALES puanı %25

Lisans mezuniyet notu %25

Yabancı dil puanı %20

Yazılı sınav notu %30

3/ Bu kriterler sonucunda 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak. Lisans mezuniyet notu %30, ALES puanı 20 olmalıdır…70 barajı doğru karardır…

4/ Doktora öğrencisi olmaya hak kazanan adayların “öncelikli alanlar kapsamında” Arş.Gör. kadrolarına atanması yürürlükteki mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Sonuç: “Öncelikli alanlarda akademik insan kaynağı yetiştirmek” iddiasıyla doktora programlarına giriş süreci merkezi ve ölçülebilir bir sınav mekanizmasına bağlanmış oldu.

6 Mart 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan düzenlemelerin linkleri aşağıdadır.

Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260306-2.htm

Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260306-4.htm

 


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —